Zwarte Bij

Afhankelijk van het het weer open ik altijd zo rond 15 maart voor het eerst na de winter de bijenkasten. Voor die tijd heb ik soms al wel eens het deksel opgetild en door het voergat van de dekplank gekeken om te zien hoe het ervoor staat Daarnaast heb ik al veelvuldig voor de kasten gekeken naar het vlieggedrag van de bijen. Zie ik bijvoorbeeld dat veel bijen met stuifmeel aan de pootjes weer terug keren in de kast dan weet ik vrijwel zeker dat de koningin aan de leg is. Ook heb ik bij een aantal kasten de mogelijkheid om de lade onder het volk te bekijken. Zo heb ik al wel enig beeld hoe de toestand van de bijenvolken zal zijn.

De eerste keer openen doe ik alleen bij echt mooi weer zo midden op de dag. De bijen mogen zo min mogelijk gestoord worden. De beroker heb ik altijd aan voor het geval ik wat rook nodig heb om de bijen iets terug te dringen in de kast, maar meestal is dit niet nodig. Ik gebruik bij erg mooi weer ook wel de plantenspuit om zo op die manier de bijen wat terug te dringen. Het gebruik van rook of water is afhankelijk van hoe het gedrag van de bijen op dat moment is. In het vroege voorjaar is het belangrijk dat de bijen zon min mogelijk warmte verliezen. Daarom leg ik direct nadat ik de kast heb geopend een kastdoek op de ramen. Een kastdoek is gewoon een theedoek met aan de randen rondom een loodveter ingenaaid om te voorkomen dat de doek opwaait. Ik heb er altijd twee in gebruik. Zo kan ik er altijd voor zorgen de de open ruimte zo klein mogelijk is.

Het broednestje laat ik nog met rust. Alleen de voerramen tot aan het broednestje haal ik even van de plek. Het komt regelmatig voor dat het broednestje niet in het midden zit. Ik laat dit zo tot een volgende inspectie. De bevindingen noteer ik zodat ik bij de volgende controle gerichte actie kan nemen mocht dit nodig zijn. Vaak heb ik blokken staan die ik eenvoudig uit kan nemen waardoor ik wat ruimte kan creëren. Zo vroeg in het voorjaar is het belangrijk dat er nog voldoende voer is. Het kan immers nog best een periode flink koud zijn waardoor de bijen niet op pad kunnen om de voorraad aan te vullen. Mocht er een tekort aan voer zijn dan leg ik een pak voederdeeg boven het voergat

Wat wil ik nu weten na een dergelijk inspectie?
De grootte van het broednestje.
De hoeveelheid voer.
Zijn er ramen beschimmeld.
Wordt er al wat nectar gehaald (dit is te zien aan de hoeveelheid open cellen die gevuld worden en de inhoud er glimmend en kletsnat uitzien).
Zijn er ramen die vervangen moeten worden omdat ze te vaak bebroed zijn (hygiëne).
Is de bodem schoon.
Zien de bijen er goed uit.
Het gedrag op de vliegplank heeft mij al verteld of er voldoende stuifmeel gehaald wordt.

De hele operatie duurt zo tussen de 5 tot 10 minuten. Voordat de bijen goed en wel door hebben dat er iemand in de kast zit te neuzen is deze alweer gesloten. Een week later, bij mooi weer, is de volgende inspectie. Ik weet wat er gedaan moet worden. Meestal wat oude ramen uithalen en tegen het broednest een nieuw raam plaatsen. Als het kan wordt het broednest in het midden van de kast geplaatst zodat ik eventueel aan twee kanten een nieuw raam kan plaatsen. Het plaatsen van nieuwe ramen is afhankelijk van hoe de bijen de broedramen belegd hebben. Zolang ik zie dat er voldoende eitjes gelegd wordt door de koningin ga ik niet haar haar op zoek. Waarom zou ik. Ik weet dat ze er is en dat ze goed legt en het kost extra tijd om haar te zoeken. Kom ik haar tegen dan doe ik haar even in een klipje om te voorkomen dat ze per ongeluk ergens klem komt te zitten. Na inspectie laat ik haar weer in de kast lopen. Zodra de broedramen vol dreigen te raken komt er een nieuw raam naast het broed en schuif ik de voerramen iets op. Ik feite beperk ik de ruimte in de breedte enigszins zodat de bijen de broedramen volledig naar onder uitbouwen. Vanaf nu is het met een regelmaat van een week telkens even in de kast kijken hoe de situatie is, en vooral goed opletten dat er voldoende ruimte beschikbaar blijft om het broednest uit te breiden.

Zodra de natuur ervoor zorgt dat er volop nectar gehaald kan worden komt er een honingkamer bovenop het broednest te staan. De honingkamer heeft een paar uitgebouwde ramen en deels nieuwe uit te bouwen ramen. De hoeveelheid ramen komt overeen met de broedkamer. Ik doe er nog geen koninginnenrooster tussen en ga ervan uit dat de koningin in een aantal ramen eitjes zal leggen. Een week later zijn er larfjes en leg ik een rooster tussen de broedkamer en de honingkamer. Ik zorg dat de koningin weer onder het rooster zit. De bijen laten het broed niet in de steek en zullen ook nectar boven het rooster brengen. Eenmaal de weg door het rooster gewoon is voor de bijen zullen ze de honingkamer blijven vullen. Het broed is twee weken later uitgelopen en zo zullen ook deze ramen gevuld worden met honing.

Zo tot aan begin mei kabbelt het dan voort. Elke week even in de kasten kijken hoe het ervoor staat. Ramen bijplaatsen en het teveel aan voerramen of te vaak bebroedde ramen wegnemen. Zorgen dat de er genoeg ruimte blijft voor de koningin om eitjes te kunnen leggen. De honingkamer eveneens ramen bijplaatsen. Eventueel nog een extra honingkamer opzetten. Veelvuldig het vlieggedrag en het gedrag op de vliegplak bestuderen kan geen kwaad.

Mooie volle voerramen bewaar ik in de vriezer. Ik kan ze meestal in het najaar weer teruggeven aan de bijenvolken. Zo kan ik ervoor zorgen dat ik niet of minimaal suikerwater bij moet voeren om de volken sterk de winter door te krijgen. Mijn bijen overwinteren zoveel als mogelijk op eigen honing. Ramen die maar ten dele zijn gevuld met honing laat ik weer leeg halen door de bijen maar zijn wel eerst in de vriezer geweest. Daarna gaan de ramen in de wassmelter of als ze nog prima in orde zijn worden ze weer gebruikt.