Zwarte Bij

Het eerste jaar (2014) voorbij en de start van de basiscursus in het prille voorjaar van 2015. Met de basiscursus op zak zou ik wel de nodige handvatten krijgen om het houden van bijen verder vorm te geven. Zo was de gedachte. Het boekje "Bijen houden hoe doe je dat" was de leidraad. Een gedreven en ervaren leraar bijenteelt als cursusleider. Wat wil je nog meer. En toegegeven, ik heb er enorm veel van geleerd in dat cursusjaar. De biologie van de honingbij, van ei tot bij, koningin, darren, zwermen, afleggers maken, bijengezondheid, eenvoudige koninginnenteelt, etc. teveel om hier te benoemen. Ik had mijn eigen volken en kon daarom gedurende de cursus alles direct toepassen. Dat was een voordeel ten opzichte van andere cursisten. Het resultaat van dat jaar was van twee naar vier volken. Ik volgde keurig de protocollen om de varroamijt te bestrijden. Dat kon immers niet anders volgens de deskundigen. Maar ja, iets klopte er niet volgens mij. Ik wilde een hobby met bijen en geen gifmenger zijn. Ook alle honing afnemen zoals om mij heen wel gebeurde paste niet bij mij. Het imkeren puur voor de honing was aan mij niet besteed.

Zo begon in dat jaar mijn zoektocht naar een andere manier van bijen houden. Vele websites op allerlei gebied doorgespit en zo kwam ik ook regelmatig de zwarte bij tegen. Navraag binnen de vereniging waar ik lid van ben leverde niet zoveel op. Varromijt bestrijden was en bleef nodig. De zwarte bij zou uitgestorven zijn. Ik kon het allemaal niet geloven en zocht verder. Natuurlijk imkeren, geen varroamijten bestrijden, kleine cellen, diverse soorten kasten. Kleine ramen, grote ramen. Je kan het zo gek niet bedenken of men heeft zich er al mee bezig gehouden.

In het jaar 2016 de cursus koninginnen telen gevolgd. Tijdens die cursus veel geleerd hoe je met koninginnenteelt de beste koninginnen kan telen. Zuiver materiaal was een noodzaak om goede volken te kunnen houden. Zuivere paringen was de bedoeling. Selectie op bepaalde kenmerken en ga zo maar door. Wat vooral tot uiting kwam dat de Buckfastbij een superbij zou zijn en dat de Carnica ook echt geweldig was om te houden. De rest was maar bijzaak. Maar zodra ik om mij heen keek zag ik totaal andere praktijken. De meeste lokale bijen houders hadden helemaal geen zuiver materiaal. Vaak was iets van Buckfast terug te vinden en heel soms iets van Carnica. Mijn conclusie destijds was dat men vooral met bastaard bijen aan het imkeren was en dat de Buckfastbij een geselecteerde bastaardbij was. Dit alles gericht op zoveel mogelijk honing van de bijen te winnen.

Al vanaf het prille begin van houden van bijen was de gedachte dat ik het niet voor de honing en eigen gewin zou doen. Dat is gebleven. Daar kwam bij dat het werken met gif in de bijen mij erg tegenstond. Ook het wisselen van bakken, het samenvoegen, koninginnen vervangen door betere koninginnen ging mij steeds meer tegenstaan. Het moest anders. Ik moest en zou overgaan op de zwarte bij. Het moest zo vriendelijk mogelijk worden voor de bijen. Honing oogsten kan alleen als de bijen het zelf niet nodig hebben. Suikerwater voeren alleen als het echt niet anders kan. Kortom: ik bekijk het vanuit het oogpunt van het welzijn van de bijen en helaas moet ik nog best wel eens concessies doen.

Begin december 2016 werd ik lid van de ZwarteBij.org. Een club met mensen die, destijds, in mijn ogen op juiste manier de zwarte bij weer op de kaart wilde zetten. Voor een groot deel wetenschappelijk aangevlogen en onderbouwd. Het lidmaatschap zorgde ervoor dat ik larfjes op mocht halen van zuivere koninginnen in België. Zo kon ik zelf koninginnen van de zwarte bij telen en deze vervolgens weer in België laten paren met zuivere zwarte darren (mannetjes). Ik ben gestopt met het Bestrijden van varroamijten met gif.

2019 werd het succesjaar. Ik had eindelijk een zuivere zwarte koningin die geschikt was om van over te larven. Ook voldoende F1 volken waarvan de darren zuiver zwart waren. Dit was het eerste jaar dat ik een overlarfpunt van de ZwarteBij.org was geworden. Vele imkers aangesloten bij de ZwarteBij.org kwamen larfjes halen. Samen met een collega imker uit de buurt hebben we dit opgepakt en zo ook dit jaar een paringsstation in de Flevopolder ingericht als proeflocatie. Dit werd een succes. Er kon zuiver gepaard worden.

2020 is het jaar dat van mijn eigen zuivere koningin kon worden overgelarfd. Het paringsstation werd opengesteld voor leden van de ZwarteBij.org. Voor veel leden betekende dit dat er niet meer naar België gereisd hoefde te worden om koninginnen te laten bevruchten. Wederom een succesjaar.

In 2021 kreeg ik van de gemeente Nunspeet toestemming een paringslocatie in te richten in de Veluwse bossen. Zo kon ik onderzoeken of zuivere paringen mogelijk zouden zijn. DNA onderzoek heeft inmiddels uitgewezen dat er zuiver gepaard kan worden. Naast deze vaststelling heb ik ook vastgesteld dat er voor insecten in dat gebied niet of nauwelijks nectar en stuifmeel te vinden is. Het gebied is enorm schaars voor insecten.

Laatste wijziging 16-01-2025.